Koronavirüs yayılmaya devam ederse… – Sıhhat Haberleri

Sağlık

Prof. Dr. Tolga Omay, “Hepimiz Zirve Noktasını Merak Ediyor” adlı bir emek verme hazırlayarak, korona virüse (Covid-19) ilişkin detaylı analizler yapmış oldu. “Doğrusal olmayan Ekonometrik Model” ile analizlerini icra eden Omay, Covid-19’un dünya ve Türkiye’deki durumuna ve etkilerine ilişkin mühim sonuçlar ortaya koydu.

Omay, ortaya koyduğu çalışmaya ve pandemi sürecine ilişkin açıklamalar yapmış oldu. Prof. Dr. Tolga Omay, “Geleneksel yöntemlerin uzun dönemli öngörü yapma yeteneklerinin kısıtlı olmasından dolayı emek verme dostlarım ile beraber uzun dönemli sıhhatli öngörüler elde edebilecek yeni bir yöntem geliştirdik. Bu yöntem üstünden uzun dönemde, pandeminin zirveye ulaşmış olduğu günlerde toplam olay sayısının kaç olacağı, zirve gününe kaç günde ve hangi gün ulaşılacağı belirlenmiştir. Bu sayede, pandeminin hemen hemen başlangıç dönemlerinde gelecekte ulaşabileceği hacim öngörülebilmektedir. Salgının başlamasını izleyen 1-2 hafta içinde elde edilmiş verilerle, salgının kaç gün süreceği, virüsten etkilenecek şahıs sayısının hangi sayılara çıkabileceği geliştirilen model tarafınca belirlenebilmektedir. Eleştiri öneme haiz olan sayıların erken dönemde öngörülebilmesi, alınacak tedbirlerin salgın ile en etkili şekilde savaşım edilmesine olanak verecek, başta yoğun bakım olmak suretiyle hasta yatak kapasitesinin optimal düzeyde ayarlamasını ve alınan tedbirlere lüzumlu düzeyde uyulmaması halinde ortaya çıkacak alevlenmelerin sinyallerinin erken dönemde alınmasına olanak tanıyacaktır” dedi.

“Yurttaşlarımız hafta sonu sokağa çıkmadıkları için pandemi mücadelesinde görevlerini yerine getirdiklerini düşünmekte, hafta içi adeta salgın yokmuş şeklinde davranmaktadır” Omay, modelin parametrelerinin, pandemi mücadelesinde başvurulan tedbirler değiştirildiğinde, değiştirilmekte bulunduğunun da altını çizdi. Çalışmanın son olarak 14 Nisan’da güncellemiş bulunduğunu belirten Omay, “Yapmış olduğum değerlendirmeler neticesinde, sokağa çıkma engellemelerinin azca da olsa bir sapmaya sebebiyet verdiği ve zirve noktasına ulaşmayı geciktirmiş bulunduğunu belirledim. Yurttaşlarımız hafta sonu sokağa çıkmadıkları için pandemi mücadelesinde görevlerini yerine getirdiklerini düşünmekte, sadece ne yazık ki, hafta içi adeta salgın yokmuş şeklinde davranmaktadır” şeklinde konuştu.

Emek vermeden elde etmiş olduğu sonuçların içinde en garip sonucun ne olduğu sorulması üstüne Omay, “Beni en şaşırtan bulgu; bazı ülkelerin pandemiyle oldukça uzun bir süre savaşım edecek şeklinde gözükmektedirler ki salgını uzun süre gündemlerinde tutacak olan ülkeler, güneyimizde kalan ve Osmanlı toprakları şeklinde adlandırabileceğimiz bir coğrafyada bulunmaktalardır” ifadelerini kullandı.Omay, “Pandemi, ne yazık ki Afrika’da oldukca uzun sürecek şeklinde gözükmektedir. Bazı Orta Doğu ülkeleriyle Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde salgın oldukça uzun sürecek şeklinde gözükmektedir. Adı geçen ülkelerde denetim amaçlı tedbirlerin yeterince alınmaması gerçeğiyle karşı karşıyayız. Belirtilen ülkelerde hastalığın kontrolsüz bir halde yayılacağı gözükmektedir. Hastalığın kontrolsüz bir halde yayılmasıyla, Orta Doğu ülkeleriyle Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde süreç oldukca süratli bir halde yaşanıp atlatabilecek sadece ne yazık ki buna rağmen ölüm sayıları oldukça yüksek sayılara ulaşacaktır” şeklinde konuştu.

Söz mevzusu ülkelerle olan zamanı, kültürel ve ticari bağlar sebebiyle, bölgenin önder ülkesi konumunda olan Türkiye’nin zor günler yaşayacak olan ülkelere destek vermesi icap ettiğinin de altını çizen Omay, “Bu bölgelerde oluşacak kontrolsüz salgının ülkemizi de etkileyeceği unutulmamalıdır” ifadelerini kullandı.

Pandemi sürecinin kısa ve uzun vadedeki etkilerini de değerlendiren Omay, okulların kısa dönemde açılabileceğini düşünmediğini belirterek, “Okulların açılması halinde, süreci kontrollü bir halde yönetebilecek durumda değiliz, çocuklar oldukca süratli şekilde birbirlerine hastalığı geçirip eve taşıyorlar, eve taşıyınca da tüm ev halkına taşımış oluyorlar” şeklinde konuştu. Omay, “Önümüzdeki dönemde de uzaktan eğitime devam edileceğini düşünüyorum” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

“ÇİN’İN ÇEKİLDİĞİ ALANLARI KISA VADEDE DOLDURABİLME ŞANSIMIZ VAR”

Ticaretle uğraşanlar için antikor testleri ve antikor pasaportu uygulamalarının yapılması icap ettiğini belirten Omay, “İnsanları işgücüne katarak süreci kendi lehimize çevirmemiz gerekiyor” dedi. Çin’in birçok üretim alanından çekilmek zorunda kaldığını söyleyen Omay, “Çin’in çekilmiş olduğu alanları kısa vadede doldurabilme şansımız var ” ifadelerini kullandı. Turizme ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Omay, “Turizmle ilgili olarak oldukca önlemli olmamız gerekiyor. Pandemi mücadelesinde bu kadar başarı sağlamışken, dünya ülkelerine örnek olarak gösterilirken, gezgin kabul etme durumumuzun kısa dönemde birazcık zor bulunduğunu görüyorum açıkçası. Başta salgının oldukca mühim sayılara ulaşmış olduğu Rusya Federasyonu ve Batı Avrupa ülkelerinin, Türkiye turizminin ana pazarları bulunduğunu düşündüğümüzde, gezgin kabul etme maliyetinin yüksek olabileceği akıllara gelmektedir” dedi. Omay, “Öteki taraftan, Türkiye’nin sıhhat altyapısı ve çalışanları, pandemi mücadelesini başarıyla sürdürerek tüm Dünya ülkelerine örnek olmaktadır. Türkiye, pandemi mücadelesiyle sıhhat turizmi alanındaki pozitif yer ve imajını daha da geliştirmiştir. O şekilde sanıyorum ki pandemi sonrasında Türkiye sıhhat turizmindeki yerini oldukca daha yukarılara taşıyacaktır” değerlendirmesinde de bulunmuş oldu.

“1,5-2 YIL ARASINDA ANCAK BİTER”

Korona virüse ilişkin öngörülerini de özetleyen Omay, “1,5-2 yıl içinde sadece biter bu iş. Daha erken bitme ihtimali yok. Modelin yapmış olduğu tahminlere nazaran; dünya iki tane döngü yaşamış şu anda, o da gözüküyor esasen. Birincisi, Çin’den Avrupa’ya gelen döngü ve takiben Avrupa’nın merkez haline gelip ABD ile beraber merkez olduğu döneme geçiş. Şimdi süreç cenup yarım küreye taşındı. Brezilya’da hastalık hızla yayılmaya başladı. Döngü yukarıya doğru artış meydana getirecek” şeklinde konuştu. Omay, “Bu da demek oluyor ki önümüzdeki Eylül-Ekim döneminde yeniden tedbirleri gözden geçirip kontrolü elden bırakmadan devam etmemiz gerekiyor yoksa hastalık hızla yeniden artacaktır. Turizmi ele alacak olursak yüksek doluluklarla geçireceğimiz yaz aylarını da bu yıl oldukca zor geçireceğiz” dedi.

70 MİLYONA YAKIN KİŞİYE TEŞHİS KONULDUĞUNDA…

Pandemi sürecine ilişkin iyi ve fena senaryoların neler bulunduğunun sorulması üstüne Omay, şunları söylemiş oldu: “Modelin yapmış olduğu öngörüye nazaran 70 milyona yakın kişiye teşhis konulduğunda, dünya 3’üncü döneme doğrusu normalleşme dönemine girecektir ki bu süreç 1,5 yıl içinde yaşanacaktır.” Pandeminin ekonomik etkilerini de yorumlayan Omay, “Bizim firmalarımızı şu anda koruyabilme şansımız var” dedi. Omay, stratejik firmaların devlet desteğiyle ayakta tutulabilmesine dikkat çekti. Omay, firmalara başta gömü kanalı ile sağlanacak nakit desteklerin en etkin siyaset olacağını açıkladı. Para politikasının arz yönlü tutumsal krizde çözüm sağlamayacağını belirten Omay, pandemi sürecinde tarımın önemini de altını çizdi. Pandemi sürecinde ve sonrasında ekonominin durumuna ilişkin de konuşan Omay, üretim desteklenmesi icap ettiğinin altını çizdi.

“Virüsün ülke geneline yayılması bir yılda mı olur, iki yılda mı olur, süreci denetlemek mühim olan”

Türkiye’de korona virüs sürecinin gidişatını değerlendiren Omay, “Türkiye’nin geneline yayılması beklenen bir virüsten söz ediyoruz. Virüsün ülke geneline yayılması bir yılda mı olur, iki yılda mı olur, süreci denetlemek mühim olan” dedi. Omay, “İnsanlarımızı bundan iyi mi koruyabiliriz, aslolan mühim olan o. Olay sayılarını, ne yaparsak yapalım, ilaç ve aşı bulunmadığı takdirde devamlı olarak yayılacak, durmayacaktır” ifadelerini kullandı.

“TOPLUMUN YÜZDE 60’INDA ANTİKOR GELİŞECEK GİBİ GÖZÜKÜYOR”

“2-3 senenin sonunda toplumun yüzde 60’ında antikor gelişecek şeklinde gözüküyor. Bu süreci kontrollü atlatmak gerekiyor, korkarak yaşayacak halimiz yok” diyen Omay, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Bu süreci, yavaş ve sıhhat sistemini çöküntüye uğratmayacak şekilde geçirmemiz gerekiyor ki ölüm sayılarını en düşük düzeylerde tutabilelim. Bizi aslolan ilgilendiren süreç budur.” Omay, ikinci mühim olanın ise ekonomik süreç bulunduğunu yineledi.

Hükümetin pandemi sürecinde son aşama dikkatli davranmakta bulunduğunu ve neticesinde de pozitif sonuçlar almakta bulunduğunu kaydeden Omay, “Türkiye Cumhuriyeti Devletinin pandemi mücadelesindeki hassasiyeti neticesinde kaydettiği başarısını gönülden kutluyor ve devamını arzuluyorum” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir